Hồng Sơn – Dòng chảy lịch sử và niềm tự hào quê hương (14/04/1975 – 14/04/2026)

Tháng Tư về mang theo những ký ức thiêng liêng và niềm tự hào sâu sắc trong trái tim mỗi người dân Việt Nam. Đây là thời khắc để chúng ta cùng nhau nhìn lại những trang sử hào hùng của dân tộc, tưởng nhớ công lao to lớn của các thế hệ cha anh đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Trong dòng chảy ý nghĩa ấy, ngày 14 tháng 4 trở thành dấu mốc đáng tự hào đối với quê hương Hồng Sơn – ngày quê hương hoàn toàn giải phóng, mở ra một chặng đường mới của hòa bình, xây dựng và phát triển. 

Có những dấu chân không nhất thiết phải đặt ở đại lộ vinh quang mà những dấu chân trần mát lạnh ấy đôi khi đề laị một dấu ấn đẹp trên mảnh đất quê hương. Hồng Sơn, mái trường ấy cũng đã gắn bó với bao chiến tích vẻ vang của lịch sử anh hùng trên mảnh đất quê hương này. Với các địa chỉ đỏ, bia di tích, các trận đánh tiêu biểu của quân và dân địa phương.

Hoà chung cả nước dưới sự lãnh đạo của Đảng, năm 1945, lực lượng Vũ trang nhân dân toàn Tỉnh làm cuộc cách mạng tháng 8 thành công giành chính quyền. Với 9 năm kháng chiến chống Pháp, vừa kết thúc, thì tiếp tục đánh đế quốc Mỹ xâm lược. Lúc bấy giờ thời kì này toàn xã mới có 5 chi bộ, 30 đảng viên và 71 đoàn viên, thiếu niên tiền phong, phong trào phát triển toàn diện. Đến giữa năm 1966 khi Mỹ đổ quân vào Bình Thuận, xã Hồng Sơn đã chuyển sang vùng tranh chấp.  Rồi đến mùa thu cuối năm 1969, địch huy động hơn 150 xe tăng, xe bọc thép, chúng càn ủi tan tác khu Lê Hông Phong, còn Hồng Sơn thì phân lô từng khoản để ủi chia cắt địa hình nhằm tiêu diệt lực lượng ta, đồng thời chúng đưa một bộ phận xe tăng, xe bọc thép càn phá hoa màu và lúa của quân và dân Hồng Sơn. Chúng tiếp tục dồn dân nhằm thực hiện âm mưu gom dân lập Ấp Gò. Thời gian này lực lượng ta vừa đánh địch chống dồn dân vừa chuyển một số cơ sở cốt cán vào ấp hoạt động bí mật lãnh đạo phong trào tại chổ. Mặc khác, quân dân Hồng Sơn khi dằn co quyết liệt “Một tất không đi, một li không rời”, đội công tác đói khổ, nằm hầm bí mật, có lúc nhịn đói nhiều ngày, ăn trái gũ, vỏ dưa, củ môn, rau muống, cây chuối, những lúc địch càn không nước uống, không muối ăn. Cơ sở mật luộc lá lang ăn đỡ, nhường cơm cho đội công tác. Tuy khó khăn ác liệt, nhưng đội công tác du kích phối hợp lực lượng trên đánh địch, diệt ác, 3 mũi giáp công, giằng co quyết liệt với địch phải mất 18 tháng. 

Đêm 19, rạng 20/5/1972, lực lượng ta tập kích vào ấp Gộp đã tiêu diệt gần 40 tên địch. Cùng đêm 19/5/1972, đội công tác ấp Gò (Hồng Sơn), phối hợp với tiểu đoàn 482, C5 đặc công đánh vào trụ sở cục cảnh sát ấp Gò xã Long Phú của địch (ngay bia chiến tích), ta diệt 24 tên địch, làm bị thương 11 tên, thiêu hủy toàn bộ hồ sơ tài liệu của địch, cằm cờ cách mạng lên cột cờ của bọn cảnh sát (tại trường THCS Hồng Sơn).

Đến 10 giờ ngày 14/4/1975 địch ở ấp Gò tháo chạy, đội công tác Gò tiến vào tiếp quản và kéo cờ mặt trận dân tộc lên cột cờ của chi khu cảnh sát, cờ cách mạng tung bay, ngày giải phóng quê hương đã đến. Địch ở đồn Gộp hoàn toàn bị bao vây cô lập đến 12 giờ ngày 14/4/1975 dưới sự áp đảo của quân dân ta địch ở đồn Gộp cũng tan rã.

Trưa ngày 14/4/1975 xã Hồng Sơn sạch bóng quân thù, Hồng Sơn được hoàn toàn giải phóng. Riêng đối với quân dân xã Hồng sơn đã trải qua 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược bảo vệ tổ quốc, rất nhiều hi sinh và gian khổ. Xã Hồng Sơn có 504 liệt sỹ và có 104 bà mẹ được phong tặng và truy tặng mẹ Việt Nam anh hùng. Ngày 6/11/1978 được chính phủ nước Cộng Hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng xã Hồng Sơn danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.  

Khép lại những trang ký ức hào hùng, chúng ta càng thêm trân trọng những hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh đã làm nên ngày giải phóng vẻ vang của quê hương. Lòng biết ơn ấy sẽ mãi là ngọn lửa thiêng soi sáng hành trình hôm nay và mai sau. Tin tưởng vào truyền thống kiên cường và tinh thần đoàn kết, mỗi người chúng ta – đặc biệt là thế hệ trẻ – cần nỗ lực học tập, rèn luyện, sống có trách nhiệm để góp phần xây dựng quê hương Hồng Sơn ngày càng giàu đẹp, văn minh. Đó chính là cách thiết thực nhất để tri ân quá khứ, giữ vững hiện tại và vững bước hướng tới tương lai.

Năm mốt mùa xuân hoa vẫn nở,
Hồng Sơn thay áo mới tươi hồng.
Đường làng rộng mở, đời no ấm,
Tiếng cười rộn rã khắp xóm thôn.

                                                        ***

Ơn nghĩa cha ông luôn khắc dạ,
Tự hào truyền thống mãi trong tim.
Tuổi trẻ hôm nay xin tiếp bước,
Dựng xây quê mẹ đẹp, vững bền.

Bài viết của cô Nguyễn Thị Thọ - Tổ Lịch sử - Địa lý - GDĐP